Opłaty drogowe w Polsce: Co zmieniło się dla transportu ciężkiego w systemie e-TOLL?

Podczas gdy w mediach najczęściej mówi się o bezpłatnych przejazdach autostradami dla samochodów osobowych, w sektorze transportu ciężkiego (pojazdy i zestawy o DMC powyżej 3,5 tony oraz autobusy) zeszły i bieżące miesiące przyniosły największe zmiany kosztowe od czasu wdrożenia systemu e-TOLL.

Włączenie do systemu blisko 645 kilometrów nowych dróg oraz skokowy wzrost stawek za kilometr o średnio 35–40% postawiły polskie firmy przewozowe przed koniecznością natychmiastowej rewizji cenników.

Rozszerzenie mapy płatnych tras o 645 km

Dotychczas sieć dróg objętych elektronicznym poborem opłat w Polsce wynosiła ok. 5 225 km. Decyzją Rady Ministrów system e-TOLL rozrósł się do blisko 5 900 km.

W większości są to nowo oddane odcinki dróg ekspresowych i autostrad, które dotychczas były dla ciężarówek darmowe, m.in.:

• Autostrada A2: Nowe fragmenty na wschód od Warszawy (np. odcinki Kałuszyn – Groszki – Siedlce).
• Kluczowe drogi ekspresowe: Nowo wybudowane ciągi tras S3, S5, S7, S11, S17, S19 (Via Carpatia) oraz S61 (Via Baltica).
• Drogi krajowe (G i GP): Wybrane mocno obciążone ruchem ciężkim odcinki dróg krajowych (m.in. DK8, DK12, DK50 stanowiąca obwodnicę Warszawy dla tranzytu, czy DK91).

Przejazd trasą, która jeszcze do niedawna nie generowała kosztów e-TOLL, dziś automatycznie obciąża konto przewoźnika.

Wyższe stawki za kilometr: Ile kosztuje przejazd?

Równolegle z rozszerzeniem sieci dróg wprowadzono podwyżkę stawek za przejechany kilometr. Wysokość opłaty w Polsce zależy od trzech czynników: klasy drogi (A/S vs. GP/G), dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz normy emisji spalin EURO.

Stawki e-TOLL dla najcięższych zestawów (DMC ≥ 12 ton) na autostradach i ekspresówkach:

Co to oznacza w praktyce? Przejazd najnowocześniejszym zestawem z normą EURO 6 na dystansie 500 km po polskich autostradach i drogach ekspresowych to koszt samych opłat e-TOLL rzędu 280 zł. W przypadku starszego taboru (np. EURO 3) ten sam przejazd kosztuje aż 465 zł.

Koncesyjne autostrady – dodatkowy koszt tranzytu

Powyższe stawki dotyczą dróg zarządzanych przez państwo (GDDKiA). Trzeba jednak pamiętać, że na mapie Polski funkcjonują odrębne, płatne odcinki koncesyjne:

• A2 (Świecko – Konin): Jeden z najdroższych odcinków w Europie Środkowej. Przejazd ciężarówką kategorii 4 (powyżej 3 osi) przez cały odcinek koncesyjny to koszt rzędu kilkuset złotych.
• A4 (Katowice – Kraków): Regularne waloryzacje stawek na bramkach sprawiają, że przejazd tą trasą znacząco podnosi koszt frachtów na Śląsku i Małopolsce.
• przejazd tą trasą znacząco podnosi koszt frachtów na Śląsku i Małopolsce.

Ciekawostka branżowa: Polska branża transportowa odpowiada za blisko 20% przewozów towarowych w całej Unii Europejskiej, będąc absolutnym liderem rynku międzynarodowego. Równoczesne podwyżki opłat w Niemczech (gdzie dodano wysoki komponent CO₂) oraz w Polsce sprawiły, że koszty infrastrukturalne stały się kluczową pozycją w budżetach polskich przewoźników, ustępując miejsca jedynie paliwu i wynagrodzeniom kierowców.

Podsumowanie dla logistyki

W dobie rozszerzonego e-TOLL i wyższych stawek kilometrowych, margines na błąd w kalkulacji frachtu krajowego spadł niemal do zera. Wycena transportu musi opierać się na stale aktualizowanych mapach dróg płatnych – pominięcie nowo opłatowanych odcinków S7 czy A2 przy planowaniu trasy bezpośrednio obniża marżę operacyjną spedytora i przewoźnika.